‘Jeff Lowe, één van de meest ondernemende en visionaire Amerikaanse alpinisten ooit’ (Steve House, 2016)

2020
4
Biografie in een roadtrip voor klimmers langs vier nationale parken

‘Jeff Lowe, één van de meest ondernemende
en visionaire Amerikaanse alpinisten ooit’ (Steve House, 2016)

Biografie in een roadtrip voor klimmers langs vier nationale parken


Ergonomisch en degelijk dankzij de topklimmer

Mijn eerste stage klom ik met een Lowe Alpine, een 50-liter rugzak. Je weet wel: eigenlijk net te groot voor alpiene beklimmingen. En net te klein om te trekken. Maar ik ging voor het draagcomfort en de kwaliteit. Beide hebben me nooit ontgoocheld. Mijn eerstvolgende kleinere rugzak werd dus opnieuw een Lowe Alpine, maar deze keer een echt klimmodel. Ik deed er daarna alles mee: van in onze Belgische rotsmassieven tot op het mooie graniet van de Bergell of het hoogalpiene terrein in Chamonix. Dat Jeff Lowe (1950-2018), samen met zijn broers Greg en Mike, aan de wieg lag van al dat ergonomisch topdesign wist ik toen nog niet. Tijd om dat even recht te zetten.

 

Grand Teton National Park: als zevenjarige op 4197 m

Eigenlijk was het Greg Lowe die in 1967 als eerste een nieuwe rugzak ontwierp. Greg, Mike en Jeff behoorden toen al bij de beste klimmers van hun generatie. Vooral Jeff zou dat blijven, totdat hij in 2018 de jarenlange strijd tegen een neurodegeneratieve ziekte verloor.

De bestaande rugzakken van de jaren ‘60 vormden echter een obstakel. Vandaar startten de broers met Lowe Alpine, dat nu trouwens samen met Rab in handen is van Equip Outdoor. Greg werd later vooral bekend als fotograaf en als filmmaker. Hij kreeg in 1981 zelfs een Oscarnominatie (Best Live Action) te pakken voor zijn kortfilm Fall Line. Hierin skiet Steve Shea als een der eersten van de 4197 m hoge Grand Teton, nabij Jackson Hole en Jackson international airport en ook niet zo ver van het Yellowstone National Park. Steve Shea skiede in de film met een 207 cm lange slalomski en wedstrijdskischoenen! Vergelijk gerust even de ongelooflijke ski(r)evolutie tussen de voor die tijd unieke opnames uit 1978 en 1979 en recenter materiaal op YouTube. De in het script niet voorziene vallen en andere missers krijg je er gratis bij. En de Grand Teton: die ligt op je talent te wachten, zomer én winter. 

Jeff Lowe beklom de Grand Teton al op zevenjarige leeftijd met zijn vader. En op de West Face van de Grand Teton volbracht Jeff in 1972, op zijn tweeëntwintigste, samen met de Nieuw-Zeelander George Lowe (geen familie dus) de eerste winterbeklimming.

Lowe Jeff
Foto's: © Lowe Alpine

 

Vijftig favoriete beklimmingen: een selectie van visionaire verwezenlijkingen

Jeff dus, de man met ruim 1000 eerste beklimmingen. Hij was én een pionier van de alpiene stijl – licht en snel met een minimale uitrusting – maar ook een beroemde ijs- en mixtklimmer. 

Via zijn stijl, het ontwikkelen van nieuwe klimtechnieken en materiaal (even zelfs met een eigen merk) en via publicaties en films beïnvloedde hij méér dan een generatie avonturiers. Hij leerde vele hedendaagse topalpinisten persoonlijk kennen en inspireerde onder andere Ueli Steck, Steve House, Conrad Anker en Thomas Huber.
In 1978, bij een eerste poging, haalden hij en zijn klimmaats net niet de top van Latok I (7145 m). Om zijn liefde voor het klimmen te illustreren: hij noemde het toch “the best climb of my life”.

En dan is er die bij mijn weten sedert 1979 nog altijd niet herhaalde eerste solo beklimming van de zuidwand van de Ama Dablam (de ‘Matterhorn van de Himalaya’, 6812 m).

In 2017 werd Jeff in Chamonix dan ook verdiend beloond met een Piolet D’Or Lifetime Achievement Award (tegenwoordig ‘de Oscar van de klimwereld’ genoemd). Surf dus zeker even naar de trailer of, nog beter, naar de volledige versie van Jeff Lowe’s Metanoia (2015) op YouTube.

Metanoia is naast die filmtitel vooral de route die hij in 1991 solo en in negen zware dagen opende op de noordwand van de Eiger. Metanoia komt uit het Grieks en betekent zoveel als ‘transformerende verandering van hart’ of ‘spirituele bekering’. 
In die periode kampte Jeff echter met heel wat persoonlijke problemen. Zo werd zijn eigen firma Latok een financieel fiasco. Jeff was geen zakenman. En Jeff had succes bij de vrouwen en (#metoo indachtig) zoveel zelfs dat meerdere relaties op de klippen liepen, zo ook in die dagen. Met al die problemen in zijn hoofd vertrok Jeff naar de noordwand van de Eiger. Vele van zijn vrienden dachten hem niet meer levend terug te zien. En ook Thomas Huber, Roger Schaeli en Stefphan Sigrist, die pas eind december 2016 Metanoia, bij hun derde poging, na onder meer falen van ‘Swiss Machine’ Ueli Steck (1976-2017) in Metanoia, voor het eerst herhaalden, geven in de film aan dat het omwille van de moeilijkheden in de route er soms ook wel op leek dat Jeff in die tijd helemaal niet wilde terugkeren. Later werd duidelijk dat het volbrengen van de route voor Jeff een transformatie en een verandering van denken inluidde.

Jeff had erna een relatie met Catherine Destivelle. Een relatie die mee van Destivelle naast een top sportklimvrouw een topalpinist maakte. In de film geeft ze zelf aan dat ze in die tijd, jong nog, er onvoldoende bij stilstond dat Jeff gehuwd was en een jonge dochter had. Een anekdote om dit hoofdstuk af te sluiten: voor het maken van de film Metanoia werd de rugzak die Jeff twintig jaar ervoor net onder de top op de Eigernoordwand achterliet uit het ijs verwijderd en aan hem teruggegeven.

Wat schrijf je nog over zo iemand? Wel, laten we nog even focussen op enkele van Jeff zijn mooiste beklimmingen in Noord-Amerika.

 

Moonlight Butress in Zion National Park

Moonlight Butress (vrij geklommen is dit een dikke 6b, 1200 m lang) vormt daarvan een mooie illustratie: een ‘trad climb’ (‘trad’ van traditioneel: zelf te plaatsen beveiliging), die Jeff Lowe en Mike Weis openden in 1971. Alex Honnold slaagde in een ‘free solo’ (zonder touw of harnas) ervan in 2008.

Het Zion National Park te Utah, met z’n Zion Canyon en het roodgekleurde ‘Navajo zandsteen’, vormt het unieke kader van deze route. Keeler Needle Northeast Corner (4340 m) net ten zuiden van Mount Whitney (4421 m) in de Californische Sierra Nevada, vormt nog zo’n mooie route. Mount Whitney vormt nota bene de hoogste berg van de Verenigde Staten, Alaska niet meegerekend. Jeff opende die route in 1973 met John Weiland. Wil je de mammoetboom of reuzensequoia zien, dan ben je in de buurt. Deze bomen groeien immers in het nabijgelegen Sequoia National Park. Hiermee zitten we aan nationaal park nummer vier in deze al dan niet denkbeeldige roadtrip van 2000 à 2500 km doorheen Wyoming, Utah, Nevada en Californië. Vergeet onderweg niet in Las Vegas te gokken. Terugvliegen doe je dan, bankroet of niet, vanuit bijvoorbeeld Los Angeles.

Lowe Jefff
Foto's: © Lowe Alpine

 

Vooral als ijsklimmer zijn tijd ver vooruit

Ben je meer voor sneeuw en ijs? Dan is Vail in Colorado een mooie uitgangsbasis voor een trip. In 1994, op z’n vierenveertigste, herschreef Jeff er het ijsklimmen met de route Octopussy tot wat ijsklimmen vandaag nog is.

Die route werd destijds als de allerzwaarste ijsroute gequoteerd. Het is niet ondenkbeeldig dat Jeff’s dynamiek na Metanoia en Catherine Destivelle hiertoe bijdroeg. Ondertussen vormt de niet zo vaak beklommen route zowat ‘de ultieme Noord-Amerikaanse klassieke mixt route’. Veel vroeger, al in 1974, maar ook in Colorado, opende Jeff met Mike Wei die andere klassieke watervalklim, Bridal Veil Falls, in Telluride. 

In 1996 voegt hij met Ed Palen aan dit mooie lijstje Gorillas in the Mist toe, een ijswatervalklim met een ‘tricky’ start op Poke-O-Moonshine Mountain in het Adirondack Park. Jeff koos de route in de staat New York als zijn favoriet voor het boek Fifty Favorite Climbs, The Ultimate North American Tick List (Mark Kroese, 2001). De route krijgt zelden genoeg ijs te zien, waardoor slechts een handvol klimmers de route konden herhalen. Wellicht wijk je daarom zelf ook best uit naar een andere waterval in de buurt. Typerend is zijn keuze voor het boek: geen klinkend massief, wél een heel moeilijke route, van slechts een viertal touwlengtes op een boogscheut van een autoweg. Misschien wat ver voor onze roadtrip weliswaar ...

Meer literatuur: surf dan naar de film Metanoia, naar de vele online info over Jeff of naar enkele boeken met veelzeggende titels van of met Jeff: Techniques and Experiences of Modern Ice Climbing (Jeff Lowe, 1996), Climbing California's Fourteeners: The Route Guide to the Fifteen Highest Peaks (Stephen Porcella, Cameron M. Burns, 1998), Extreme Alpinism: Climbing Light, High, and Fast (Mark Twight, James Martin, 1999), Fifty Favorite Climbs (Mark Kroese, 2001) en Beyond the Mountain (Steve House, 2016). 

 

-Tekst: Bart Haenraets

Meer bergsport-nieuws lezen? Vind de volledige vierde editie van Monte online