Sicilië: Klimmen, skiën, fietsen, of...van antieke sites naar werelderfgoed

On The Sicily Waters

 

Sicilië: Klimmen, skiën, fietsen, of...van antieke sites naar werelderfgoed

Sicilië: van klimmen tot werelderfgoed

Er zijn weinig bestemmingen die kunnen concurreren met Sicilië, het grootste eiland in de Middellandse zee: culturele rijkdom (architectuur, kunst, muziek, religie, keuken, landschappen) en een rijke geschiedenis van zowel glorierijke periodes als jaren van slecht bestuur. Door zijn ligging is Sicilië lange tijd gescheiden geweest van de rest van Europa. Sinds 1860, slechts 150 jaar geleden, behoort het bij het eengemaakte Italië. Dit merkt men nog steeds: buiten de toeristische sites is het leven eenvoudig en traditioneel, de bevolking zeer gastvrij en nieuwsgierig.

De jaren van onderdrukking en corrupt bestuur zorgden ervoor dat de maffia voet aan wal kreeg. Als toerist merkt men niets van de maffia, ook al is die nog aanwezig. Vandaag de dag vooral bij de illegale immigratieproblematiek. Sicilië ligt op het kruispunt tussen Afrika en Europa, op het eiland Lampedusa (250 km ten zuiden) komen jaarlijks vijftienduizend vluchtelingen toe.

Tot de regio Sicilië behoren ook de Eolische eilanden (een vulkanische archipel met o.a. Stromboli), Ustica, de Egadische eilanden, Pantelleria (op het Afrikaanse continent, zonder massatoerisme) en de Pelagische eilanden. De eilandstaat Malta ligt ten zuiden van Sicilië.

 

Natuur(parken) en wandelen

Het landschap van de noordoostkust wordt gevormd door een bergketen bedekt met grote groene bossen: de Monti Peloritani, het natuurpark van de Monti Nebrodi en van de Madonie, met de hoogste top de Carbonara, 1979m. Deze is slechts een dwerg in vergelijking met de Etna, de hoogste Europese vulkaan, die met zijn 3350m de vlakte van Catania domineert. In het oosten vindt men de Monti Iblei, ook van vulkanische oorsprong en in het noordwesten de Monti di Gibibellina. De wandelpaden zijn meestal niet of slecht aangegeven, een kaart is dus noodzakelijk. Er zijn ook heel wat organisaties die begeleide wandelingen aanbieden, in de meeste plaatsen vindt men bij de toeristische dienst beperkte informatie. In 1981 werd het natuurreservaat Zingaro, in het noordwesten tussen Scopello en San Vito, beschermd gebied. Een prachtige locatie voor het eerste natuurreservaat, de steile kliffen lopen uit in het felblauwe water van de golf van Castellammare. Avontuurlijke paden leiden over de kliffen naar beneden, het ruikt er naar wilde bloemen en zoute zeelucht. Zingaro is ook een van de oudste nederzettingen in Sicilië, de grot Uzzo werd ruim tienduizend jaar geleden bewoond door neanderthalers. Het natuurgebied is alleen te voet toegankelijk, men moet op de aangeduide wandelpaden blijven. Zo geniet men nog van de ongerepte natuur in dit prachtig stukje kustlandschap.

De badplaats aan de voet van de kliffen van de Capo San Vito is in de zomer te mijden. Maar een paar kilometer verder vindt men het reservaat van de Monte Cofano waar men kan klimmen. Er zijn bijna duizend routes van 4a tot 8c. Aanvankelijk kon iedereen er boren en routes bouwen. De laatste jaren worden er veel inspanningen gedaan voor veiligheid en natuurbehoud. In het noorden van Sicilië kan men de Etna van zowat overal zien. De grootste vulkaan van Europa en een van de meest actieve en gevaarlijke ter wereld. Sinds 2013 is het natuurpark werelderfgoed. De zuidoostelijke krater op 3300m kan enkel met een vulkanoloog worden bezocht. De organisatie Funivia dell’Etna heeft het monopolie op de beklimming van de berg maar mag enkel de basis van de zuidoostelijke krater op 2990m bezoeken.
 


 

Een wandeling op de Etna is zeker de moeite, de vulkaan zorgt voor de meest bizarre landschappen. Wanneer men de steile flanken beklimt komt men dichtbij de tientallen kraters in zwarte, bruine en groene tinten, en de vreemde plantengroei. De zwarte lavasteen steekt fel af tegen de felblauwe lucht en de pittoreske steden die men vanop de top ziet. De klim valt best mee maar is behoorlijk steil.

Naast wandelen kan men ook toerskiën op de Etna, bijvoorbeeld een driedaagse: donderdag afspraak met de gids op de luchthaven van Catania. Overnachting in een B&B aan de voet van de berg. Vrijdag, naar de Pizzi de’ Neri en de Citelli hut. Zaterdag, traversée van de zuidflank naar de noordflank via de top van de krater op 3340m. Zondag, toerski naar de lagere toppen en de grot del Gelo, in gezelschap van een vulkanoloog voor geschiedenis en achtergrondinformatie.

Proeven van Zuid-Sicilië, fietsen langs de baroksteden

Sicilië biedt zoveel dat men een keuze moet maken, de aanwezige Italiaanse organisaties op de fiets- en wandelbeurs in Gent gaven heel wat informatie. Onze eerste kennismaking met het eiland wordt een fietsreis in het zuidoosten langs de baroksteden, zo combineren we natuur en cultuur. We vertrekken eind mei en stellen een reisschema van twaalf dagen op. In pre-coronatijden kiezen we voor een vlucht vanuit Charleroi naar Comiso, een voormalige militaire luchthaven. Het dichtst bij ons ligt vertrekpunt Ragusa. We nemen ieder een fietszak als handbagage, de tweede fietszak geven we samen, in één praktisch opbergbare bag, af als bagage. Gezien we van de ene plaats naar de andere fietsen moet alle bagage mee op de fiets. Vooraf reserveren we fietsen, een taxi van de luchthaven naar onze eerste B&B en ook onze volgende B&B’s.

De vlucht is in de namiddag, met bus en trein rijden we naar Charleroi. Om half negen arriveren we aan onze B&B in hartje Ragusa Ibla, waar de eigenaar ons vriendelijke ontvangt. Na ons tweedaags verblijf moeten we de sleutel op tafel leggen en de deur dichttrekken. Een mooi, modern, smaakvol ingericht appartement in een gerestaureerd gebouw. Telkens we ergens toekomen laten we ons inspireren door de hospita en zo ontdekken we culinaire pareltjes. Cucina locale. Een woordje Italiaans doet wonderen.

Ragusa is een bijzonder mooi barok stadje. Langs de trappen wandelen we naar Ragusa Superiore. Prachtige façades, monumentale gebouwen en mooie barokke balkons. De omgeving is bekend voor amandelen en chocolade. Zoals afgesproken worden de volgende dag onze fietsen geleverd, degelijke trekkingfietsen. De man stelt de fietsen perfect af, maar de fiets van Carine is iets te klein. de volgende morgen brengt hij een andere fiets naar onze B&B. Het vertrek is naar beneden, al vlug zijn we de stad uit en fietsen langs fruit-, olijf- en wijngaarden. Onze eerste stop is Modica, bekend voor zijn statige kathedraal met de Onze-Lieve-Vrouw kapel die rijkelijk versierd is met marmeren bloemen. Op het terras van het busstation eten we een broodje en fietsen verder via Scicli naar Ispica. In Scicli heerst een gezellige drukte. De politie houdt ons tegen: op het plein zijn er opnames voor de televisiereeks van commissaris Montalbano, de Italiaanse Maigret. Onderweg naar Ispica krijgen we onze eerste, en laatste, platte band. Een volgwagen van een Italiaanse jeugdwielerploeg stopt en helpt ons. Het laatste stuk is nog een steile klim naar B&B Elianthos. Er verblijven twee gidsen van Apulia bike tours, zij begeleiden een Zwitserse groep die op hotel logeert en geven nog enkele tips.

We verlaten de beboste heuvels met vooral vijgen- en amandelbomen en fietsen langs moesvelden, met jammer genoeg veel zwerfvuil. Het zicht op het helblauwe water van de Middellandse en Ionische zee verzachten dit euvel. Even pauze in Marzamemi, een oud charmant vissersdorp en dan door het Vendicari natuurreservaat, waar we vooral veel vogels horen, naar Noto, de barok hoofdstad en Unesco Werelderfgoed. Het is even zoeken naar de B&B, we moeten de fietsen enkele trappen op dragen. ’s Ochtends worden we verrast met een heerlijk ontbijt, o.a. verse croissants met ricotta, een plaatselijke specialiteit.

Het verlaten van een stad en binnenfietsen gebeurt meestal langs drukke wegen, zo ook in Syracuse. We overnachten op het kleine eiland Ortigia, in het historische centrum, in een 18de eeuws palazzo met zicht op zee. We bezoeken de haven, het Griekse theater en amfitheater en kuieren door de stad. Van Syracuse zouden we naar Caltagirone fietsen, 105 km en steeds bergop. We zoeken voor de eerste 40 km vervoer. Het is zondag, dus slechts één trein om zes uur naar Palazzolo Acreide. We maken het ons gemakkelijk en bestellen een taxi die ons om negen uur oppikt. De chauffeur is in Zwitserland geboren, zijn ouders zijn gepensioneerd en de familie is teruggekeerd.

De weg gaat op en af, het landschap is adembenemend en we zien de Etna. In Vizzini stoppen we voor een cappuccino in de plaatselijke bar. Er heerst een gezellige drukte op het terras, vooral mannen in pak met hoed. Onze fietsen staan aan de kant, ons fototoestel en geld liggen op tafel… We voelen ons helemaal niet in een maffialand.
 

Caltagirone is bekend voor de met mozaïek beklede trappen, 142 treden verbinden de beneden- met de bovenstad. De eigenaar van de B&B verhuurt fietsen en organiseert tochten. Er logeert ook een groep Noren, zij fietsen met vervoer van bagage. Het eerste stuk de volgende dag is prachtig. We fietsen langs bloemenvelden met o.a. klaprozen, irissen, oleanders en enorme vijgcactusvelden. In Piazza Armerina fietsen we recht naar de bar op het kerkplein. De kelner vraagt waar we overnachten en even later komt de B&B-eigenaar ons ophalen. In de namiddag fietsen we naar de Villa Imperiale del Casale, een romeinse villa met sublieme mozaïeken uit de 4de eeuw. Onze laatste stad is Agrigento aan de zuidkust en hoe dichter we bij de stad komen, hoe meer vuil we langs de weg vinden. De B&B-eigenares verklaart: sinds twee jaar moet het afval gescheiden worden buiten gezet en moet men betalen. Veel mensen betalen niet en gooien hun afval in de natuur. Volgens haar is het nochtans gemakkelijk om mensen te doen betalen: iedereen die een elektriciteitsaansluiting heeft, moet ook voor afvalophaling betalen.

We logeren aan de rand van het historisch centrum en vanop het dakterras genieten we van het zicht op zee en de Griekse tempelvallei. Onze fietsen worden opgehaald, we bezoeken de archeologische sites, snuiven de sfeer op in de stad, gaan langs de markt, proeven de specialiteiten en genieten al aperitievend op het terras van de ondergaande zon.

Voor de rit naar de luchthaven hebben we de goedkoopste taxi gereserveerd. De man heeft de hele nacht gereden en dat merken we. We moeten hem aan de praat houden zodat hij niet in slaap valt, regelmatig stopt hij aan een bar voor koffie. Net op tijd bereiken we Comiso.

 

praktisch: 

Boekhandel
Bij de betere reisboeken- en kaartenwinkels is voldoende informatie te vinden.

Klimmen
www.thecrag.com/en/climbing/italy/trapani

Toerski op de Etna
www.gardaoutdoor.it

Beste periode
In mei/juni staat er nog veel in bloei, in september/oktober heb je minder regen maar ook drogere landschappen.

Vervoer
Sicilië ligt in het noordoosten slechts 3 km van de regio Calabrië op het Italiaanse vasteland, er is een regelmatige bootverbinding. Bus- en treinvervoer op het eiland zijn goed georganiseerd. Voor de trein vanuit Brussel heeft men 30 uur nodig.

Afhankelijk van de bestemming zijn er drie luchthavens
Palermo, Catania en Comiso.
 

Meer bergsport-nieuws lezen? Vind de volledige tweede editie van Monte online!