De Aziatische hoornaar is in opmars, ook op onze klimgebieden
De Aziatische hoornaar, een invasieve exoot, maakt een explosieve groei door, helaas ook rondom onze klimmassieven. De AH kan agressief uit de hoek komen en dat kan heel vervelend zijn als je aan een touw hangt in het midden van je klimroute.
De inheemse soort is de Europese hoornaar, deze is minder agressief naar mensen en de enige natuurlijke vijand van de Aziatische hoornaar. Het is dus belangrijk om de Europese te beschermen en dus ook het verschil te herkennen tussen de twee.
De Europese Hoornaar (EH): Groter, bruine kop/romp, typisch geel-zwart achterlijf. Onze inheemse bondgenoot én de natuurlijke vijand van de AH. Beschermen dus!
Aziatische Hoornaar (AH): Iets kleiner, zwarte kop/romp, 1 of 2 gele ringen op het achterlijf en opvallende half gele, half zwarte poten.
Vanaf half april ontwaken de koninginnen uit hun winterslaap. Zij bouwen in hun eentje een klein primair nest, vaak laag bij de grond in struiken of rotsspleten. Elke hoornaar die je in deze periode vangt, is een koningin. Een maand later komen de eerste werksters uit. Zodra de werksters het overnemen, groeit de kolonie hard. Wordt het nest te klein? Dan bouwen ze hoog in de boomkruinen een gigantisch secundair nest dat tot wel 3.000 hoornaars kan huisvesten. Werksters tussentijds doodmeppen heeft geen zin; ze leven kort en worden direct vervangen.
De gevaren voor klimmers:
- Aanvalsgevaar: Omdat primaire nesten eerder laag zitten, sta of klim je onbewust snel té dichtbij. Ze verdedigen hun nest agressief.
- Alarmferomonen: Bij een steek van een hornaar komt een stofje vrij dat andere hoornaars oproept om ook aan te vallen.
- Klimroutes in de gevarenzone: Secundaire nesten hangen hoog, maar als ze vlak naast een klimroute hangen, ziet de AH jou als een bedreiging.
- Een steek van een AH is toxisch en beduidend pijnlijkere dan die van een wesp. Een stapeling van steken is gevaarlijk.
Wat kan je doen als klimmer?
- Let op: Leer het verschil tussen de AH en de EH.
- Hou afstand: Benader geen nesten. De hoornaar bepaalt wat 'veilig' is, niet jij. Trillingen (stampen/dynamisch klimmen) kunnen hen triggeren.
- Respecteer markeringen: Neem linten, afzettingen of route-waarschuwingen vanuit rotsbeheer serieus.
- Geen zoetigheid: Laat geen eten of blikjes rondslingeren aan de voet van de rots; dit trekt foeragerende hoornaars aan.
- Meld slim: Zie je in het vroege voorjaar (april/mei) een hoornaar? Meld het direct, het wegnemen van een primair nest voorkomt een heel volk. Losse, foeragerende hoornaars in de zomer melden heeft weinig nut; hun nest kan kilometers verderop hangen.
Waar melden?
In klimgebieden meld je dit direct via het officiële rotsmeldformulier van de KBF.
Algemene waarnemingen in Vlaanderen kunnen via vespawatch.be.
Tekst door Gudy Verhoeven en Jef Cox
