Reddingshelikopters rukken steeds vaker uit voor bergwandelaars

Klim- en bergsportfederatie roept op tot extra voorzichtigheid in de bergen

De zomervakantie staat voor de deur en honderdduizenden Belgen trekken opnieuw naar de Alpen. Tegelijk stijgt het aantal interventies van bergreddingsdiensten jaar na jaar. In Zwitserland, een van de populairste bergbestemmingen voor Belgische vakantiegangers, is vandaag bijna 40 procent van alle helikopterinterventies gelinkt aan bergwandelaars. Opvallend: steeds meer oproepen gebeuren niet wegens een ongeval, maar omdat wandelaars verdwaald raken, uitgeput zijn of niet meer verder durven.

De Klim- en Bergsportfederatie (KBF) waarschuwt dat veel recreatieve wandelaars de moeilijkheidsgraad van bergtochten onderschatten.

"Een bergwandeling vraagt meer voorbereiding dan een gewone wandeling. Als je thuis weinig tijd hebt om te sporten, dan zal een fikse bergwandeling stevig binnenkomen. Kies steeds een wandelroute die bij je fitheid én bergwandelervaring past.", zegt Debbie Sanders, expert bergwandelen bij de Klim- en Bergsportfederatie.

Verdubbeling van reddingsacties

Volgens cijfers van de Oostenrijkse bergredding is het aantal interventies voor bergwandelaars in tien jaar tijd meer dan verdubbeld. Ook in Italië werden vorig jaar recordaantallen dodelijke ongevallen geregistreerd onder bergwandelaars.

Sociale media spelen daarbij een dubbelrol. Inspirerende foto's en video's lokken steeds meer mensen naar de bergen, maar tonen zelden de fysieke inspanning, het grillige terrein of de snel veranderende weersomstandigheden.

"Een bergwandeling van 12 kilometer met 800 hoogtemeters stijgen en dalen is voor veel mensen een dagtocht van zes uur of meer. Dat wordt vaak onderschat. Vermoeidheid, tijdsdruk en weersveranderingen zijn de belangrijkste oorzaken van problemen in de bergen.”

Drie klassieke fouten

Op basis van ervaringen van bergreddingsdiensten ziet de KBF drie fouten telkens terugkeren:

Te laat vertrekken

Een wandeling duurt meestal langer dan je denkt. Wees dus realistisch over de duurtijd van je uitstap en vertrek op tijd zodat je niet in het pikkedonker de weg naar de berghut of hotel terug moet vinden.

“Flaneren over een rotsachtig pad is ook iets minder elegant dan op de Meir in Antwerpen.”, zegt Debbie Sanders.
Reken op voorhand uit hoe lang je tocht zal duren en plan ook je pauzes in, voor een lekkere Kaiserschmarren in de berghut bijvoorbeeld. Stel tussendoelen om te zien of je op koers bent en keer tijdig om als je te veel vertraging oploopt.

Verdwalen

Zelfs op populaire routes raken wandelaars regelmatig van het pad af. Een gedetailleerde wandelkaart is en blijft het meest betrouwbaar. Ook moeilijke routes en via ferrata’s zijn er expliciet op aangeduid, die moet je als beginner vermijden.
Als je een route van het internet plukt, bestudeer die dan eens goed op een kaart en informeer je in het lokale toerismebureau. Download je route op je smartphone in een navigatie-app als Outdooractive, Alpenvereinaktiv of Komoot. Zo kan je geregeld je positie checken en ook in slecht weer op koers blijven.

Onvoldoende voorbereiding en materiaal

Het bergterrein is grillig, het weer kan alle kanten uit en een bergwandeling kan lang en stevig worden. Reden te meer om liever iets te veel dan te weinig mee te nemen.

Check de zolen als je een paar bergschoenen na lange inactiviteit uit je kast haalt, want de kans is groot dat de tussenzool al aan verkruimelen is. Laat je schoenen herzolen of investeer in een nieuw paar.

Verder mag in je rugzak niet ontbreken: warme en waterdichte kledij, voldoende eten en drinken, zonnebril en -crème (de UV-straling is dubbel zo sterk in de bergen!), een EHBO-kit en opgeladen smartphone met de app Echo-SOS of andere app die aangeraden wordt door de lokale reddingsdienst. Ga je alleen op stap, overweeg dan een satellietcommunicatietoestel want het telefonisch bereik kan al eens tegenvallen in de bergen.

Houd rekening met de wisselende weersomstandigheden in de bergen. Onweer wordt bijna altijd aangekondigd in het weerbericht. Koufronten kunnen voor een plotse weersomslag of zelfs gedonder zorgen op eender welk uur van de dag. Check de officiële weersinstantie ter plaatse en Meteoblue.

Vijf aanbevelingen voor een veilige bergvakantie

De Klim- en Bergsportfederatie adviseert bergwandelaars om vóór elke tocht deze vijf controles uit te voeren:

• Kies een route die aansluit bij je ervaring en fysieke conditie.
• Controleer de weersverwachting en vermijd tochten bij aangekondigd onweer.
• Vertrek vroeg en plan voldoende tijdsmarge.
• Neem aangepaste kleding, voldoende eten en drinken en een EHBO-kit mee.
• Pas tijdig je wandeling aan als je in tijdsnood komt of het te moeilijk wordt.

KBF: "Omkeren is geen mislukking"

Volgens de federatie blijft de belangrijkste veiligheidsregel ook de eenvoudigste.

"Wie merkt dat het te zwaar wordt, achterop raakt op zijn planning of twijfelt over de route, doet er goed aan om tijdig om te keren. In de bergen is omkeren geen mislukking, maar vaak de verstandigste beslissing."

 

Meer informatie

De Klim- en Bergsportfederatie biedt opleidingen, webinars en praktische hulpmiddelen aan rond tochtplanning, navigatie en veilig bergwandelen.

Wil je leren hoe je een tocht goed plant?

Check deze webinar en gebruik de KBF-wandelfiche!

Geniet van de bergen!